
مقدمه
1:ضرورت بحث:
در روایات جایگاه مهمی دارد.
فهم صحیح آن از انحراف در اندیشه و عمل جلو گیری میکند.
2: انسانها نسبت به آینده:
توجهی به آینده ندارند و تنها حال را میبیند.
آینده را تاریک میبینند لذا مأیوس هستند و اقدام مثبتی نمیکنند.
آینده را روشن میدانند لذا برای آن تلاش میکنند. (انتظار)
3: مفهوم انتظار
معنای لغوی:
درنگ کردن و مهلت دادن. العين، ج8، ص 156
چشم به راه بودن. النهاية، ج5، ص 78
فرصت دادن و عجله نکردن. لسان العرب، ج5، ص 217
به تأخیر انداختن. مفردات راغب، ص 813
معنای اصطلاحی:
عجله نکردن و با صبر چشم به راه ظهور امام مهدی4 بودن و اقدامات لازم برای آن را انجام دادن.
4 :برداشتها از انتظار
1:برداشت منفی: احتراز و انزوا، دست روی دست نهادن و تحمل وضع موجود. هیچ تلاشی را برای آینده انجام ندادن. مخالف انتظار دانستن هر اقدام و عمل.
علت: انفجاری دانستن قیام امام در اوج تاریکی.
2:برداشت متوسط: اعتراض بدون اقدام، تنها نپسندیدن وضع موجود بدون تلاش و سازندگی.
علت: بیتأثیر دانستن اقدامات مردم.
3: برداشت مثبت: تلاش و عمل و اقدام و آماده کردن وضعیت برای ظهور امام
علت: اصلاحی دانستن قیام امام که نیاز به زمینه و ظرفیت دارد.
5:مراتب انتظار مثبت
میزان معرفت و محبّت نسبت به امام باعث وجود این مراتب است.
1:انتظار سطحی در اثر نیازهای مادی
2:انتظار متوسط در اثر نیازهای فکری (سخن آلوین تافلر)
3:انتظار عمیق در اثر نیازهای روحی (اضطرار به حجت) (تنها راه)
6:آثار انتظار
1:امید به آینده
2:ذکر یاد امام در تمام حالات
3:بصیرت و آگاهی، شناخت وظیفه
4: ایجاد سنخیت و ظرفیت همراهی با امام. (آمادگی فردی و اجتماعی)
7:آداب انتظار
وظایف و صفات منتظران نیز به همین معناست.
1:وظیفههای فردی
الف) حوزة شناخت
ب) حوزة عاطفه
ج) حوزة رفتار
2:وظیفههای اجتماعی
3:وظیفههای حکومتی
8:وظیفههای حکومت و نهادهای حکومتی
1:بسط و گسترش فرهنگ مهدوی:
2:ارائة الگوی کار آمد از انقلاب اسلامی:
3:نیرو سازی: غيبت نعماني، ص203، ح4: فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ7 أَمَا لَوْ كَمُلَتِ الْعِدَّةُ الْمَوْصُوفَةُ ثَلَاثَمِائَةٍ وَ بِضْعَةَ عَشَرَ كَانَ الَّذِي تُرِيدُون.
9:وظیفههای اجتماعی
1: وحدت و همدلی: وَ لَوْ أَنَّ أَشْيَاعَنَا وَفَّقَهُمُ اللَّهُ لِطَاعَتِهِ عَلَى اجْتِمَاعٍ مِنَ الْقُلُوبِ فِي الْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ عَلَيْهِمْ لَمَا تَأَخَّرَ عَنْهُمُ الْيُمْنُ بِلِقَائِنَا وَ لَتَعَجَّلَتْ لَهُمُ السَّعَادَةُ بِمُشَاهَدَتِنَا عَلَى حَقِّ الْمَعْرِفَةِ وَ صِدْقِهَا مِنْهُمْ بِنَا فَمَا يَحْبِسُنَا عَنْهُمْ إِلَّا مَا يَتَّصِلُ بِنَا مِمَّا نَكْرَهُهُ وَ لَا نُؤْثِرُهُ مِنْهُم.
2:مقاومت اجتماعی: كافي ج : 8 ص : 382ح 576- عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجُعْفِيِّ قَالَ قَالَ لِي أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ ع كَمِ الرِّبَاطُ عِنْدَكُمْ قُلْتُ أَرْبَعُونَ قَالَ لَكِنْ رِبَاطُنَا رِبَاطُ الدَّهْرِ وَ مَنِ ارْتَبَطَ فِينَا دَابَّةً كَانَ لَهُ وَزْنُهَا وَ وَزْنُ وَزْنِهَا مَا كَانَتْ عِنْدَهُ وَ مَنِ ارْتَبَطَ فِينَا سِلَاحاً كَانَ لَهُ وَزْنُهُ مَا كَانَ عِنْدَهُ لَا تَجْزَعُوا مِنْ مَرَّةٍ وَ لَا مِنْ مَرَّتَيْنِ وَ لَا مِنْ ثَلَاثٍ وَ لَا مِنْ أَرْبَعٍ فَإِنَّمَا مَثَلُنَا وَ مَثَلُكُمْ مَثَلُ نَبِيٍّ كَانَ فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَيْهِ أَنِ ادْعُ قَوْمَكَ لِلْقِتَالِ فَإِنِّي سَأَنْصُرُكَ فَجَمَعَهُمْ مِنْ رُءُوسِ الْجِبَالِ وَ مِنْ غَيْرِ ذَلِكَ ثُمَّ تَوَجَّهَ بِهِمْ فَمَا ضَرَبُوا بِسَيْفٍ وَ لَا طَعَنُوا بِرُمْحٍ حَتَّى انْهَزَمُوا ثُمَّ أَوْحَى اللَّهُ تَعَالَى إِلَيْهِ أَنِ ادْعُ قَوْمَكَ إِلَى الْقِتَالِ فَإِنِّي سَأَنْصُرُكَ فَجَمَعَهُمْ ثُمَّ تَوَجَّهَ بِهِمْ فَمَا ضَرَبُوا بِسَيْفٍ وَ لَا طَعَنُوا بِرُمْحٍ حَتَّى انْهَزَمُوا ثُمَّ أَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنِ ادْعُ قَوْمَكَ إِلَى الْقِتَالِ فَإِنِّي سَأَنْصُرُكَ فَدَعَاهُمْ فَقَالُوا وَعَدْتَنَا النَّصْرَ فَمَا نُصِرْنَا فَأَوْحَى اللَّهُ تَعَالَى إِلَيْهِ إِمَّا أَنْ يَخْتَارُوا الْقِتَالَ أَوِ النَّارَ فَقَالَ يَا رَبِّ الْقِتَالُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنَ النَّارِ فَدَعَاهُمْ فَأَجَابَهُ مِنْهُمْ ثَلَاثُمِائَةٍ وَ ثَلَاثَةَ عَشَرَ عِدَّةَ أَهْلِ بَدْرٍ فَتَوَجَّهَ بِهِمْ فَمَا ضَرَبُوا بِسَيْفٍ وَ لَا طَعَنُوا بِرُمْحٍ حَتَّى فَتَحَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُمْ
3:زمینه سازی برای ظهور و حمایت از حرکتهای زمینهساز :
4:برگزاری مجالس مهدوی
5:شرکت در مجالس مهدوی
منابع:
4 :براشتها از انتظار
1:برداشت منفی: احتراز و انزوا، دست روی دست نهادن و تحمل وضع موجود. هیچ تلاشی را برای آینده انجام ندادن. مخالف انتظار دانستن هر اقدام و عمل.
علت: انفجاری دانستن قیام امام در اوج تاریکی.
2:برداشت متوسط: اعتراض بدون اقدام، تنها نپسندیدن وضع موجود بدون تلاش و سازندگی.
علت: بیتأثیر دانستن اقدامات مردم.
3: برداشت مثبت: تلاش و عمل و اقدام و آماده کردن وضعیت برای ظهور امام
علت: اصلاحی دانستن قیام امام که نیاز به زمینه و ظرفیت دارد.
5:مراتب انتظار مثبت
میزان معرفت و محبّت نسبت به امام باعث وجود این مراتب است.
1:انتظار سطحی در اثر نیازهای مادی
2:انتظار متوسط در اثر نیازهای فکری (سخن آلوین تافلر)
3:انتظار عمیق در اثر نیازهای روحی (اضطرار به حجت) (تنها راه)
6:آثار انتظار
1:امید به آینده
2:ذکر یاد امام در تمام حالات
3:بصیرت و آگاهی، شناخت وظیفه
4: ایجاد سنخیت و ظرفیت همراهی با امام. (آمادگی فردی و اجتماعی)
7:آداب انتظار
وظایف و صفات منتظران نیز به همین معناست.
1:وظیفههای فردی
الف) حوزة شناخت
ب) حوزة عاطفه
ج) حوزة رفتار
2:وظیفههای اجتماعی
3:وظیفههای حکومتی
8:وظیفههای حکومت و نهادهای حکومتی
1:بسط و گسترش فرهنگ مهدوی:
2:ارائة الگوی کار آمد از انقلاب اسلامی:
3:نیرو سازی: غيبت نعماني، ص203، ح4: فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ7 أَمَا لَوْ كَمُلَتِ الْعِدَّةُ الْمَوْصُوفَةُ ثَلَاثَمِائَةٍ وَ بِضْعَةَ عَشَرَ كَانَ الَّذِي تُرِيدُون.
9:وظیفههای اجتماعی
1: وحدت و همدلی: وَ لَوْ أَنَّ أَشْيَاعَنَا وَفَّقَهُمُ اللَّهُ لِطَاعَتِهِ عَلَى اجْتِمَاعٍ مِنَ الْقُلُوبِ فِي الْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ عَلَيْهِمْ لَمَا تَأَخَّرَ عَنْهُمُ الْيُمْنُ بِلِقَائِنَا وَ لَتَعَجَّلَتْ لَهُمُ السَّعَادَةُ بِمُشَاهَدَتِنَا عَلَى حَقِّ الْمَعْرِفَةِ وَ صِدْقِهَا مِنْهُمْ بِنَا فَمَا يَحْبِسُنَا عَنْهُمْ إِلَّا مَا يَتَّصِلُ بِنَا مِمَّا نَكْرَهُهُ وَ لَا نُؤْثِرُهُ مِنْهُم.
2:مقاومت اجتماعی: كافي ج : 8 ص : 382ح 576- عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجُعْفِيِّ قَالَ قَالَ لِي أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ ع كَمِ الرِّبَاطُ عِنْدَكُمْ قُلْتُ أَرْبَعُونَ قَالَ لَكِنْ رِبَاطُنَا رِبَاطُ الدَّهْرِ وَ مَنِ ارْتَبَطَ فِينَا دَابَّةً كَانَ لَهُ وَزْنُهَا وَ وَزْنُ وَزْنِهَا مَا كَانَتْ عِنْدَهُ وَ مَنِ ارْتَبَطَ فِينَا سِلَاحاً كَانَ لَهُ وَزْنُهُ مَا كَانَ عِنْدَهُ لَا تَجْزَعُوا مِنْ مَرَّةٍ وَ لَا مِنْ مَرَّتَيْنِ وَ لَا مِنْ ثَلَاثٍ وَ لَا مِنْ أَرْبَعٍ فَإِنَّمَا مَثَلُنَا وَ مَثَلُكُمْ مَثَلُ نَبِيٍّ كَانَ فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَيْهِ أَنِ ادْعُ قَوْمَكَ لِلْقِتَالِ فَإِنِّي سَأَنْصُرُكَ فَجَمَعَهُمْ مِنْ رُءُوسِ الْجِبَالِ وَ مِنْ غَيْرِ ذَلِكَ ثُمَّ تَوَجَّهَ بِهِمْ فَمَا ضَرَبُوا بِسَيْفٍ وَ لَا طَعَنُوا بِرُمْحٍ حَتَّى انْهَزَمُوا ثُمَّ أَوْحَى اللَّهُ تَعَالَى إِلَيْهِ أَنِ ادْعُ قَوْمَكَ إِلَى الْقِتَالِ فَإِنِّي سَأَنْصُرُكَ فَجَمَعَهُمْ ثُمَّ تَوَجَّهَ بِهِمْ فَمَا ضَرَبُوا بِسَيْفٍ وَ لَا طَعَنُوا بِرُمْحٍ حَتَّى انْهَزَمُوا ثُمَّ أَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنِ ادْعُ قَوْمَكَ إِلَى الْقِتَالِ فَإِنِّي سَأَنْصُرُكَ فَدَعَاهُمْ فَقَالُوا وَعَدْتَنَا النَّصْرَ فَمَا نُصِرْنَا فَأَوْحَى اللَّهُ تَعَالَى إِلَيْهِ إِمَّا أَنْ يَخْتَارُوا الْقِتَالَ أَوِ النَّارَ فَقَالَ يَا رَبِّ الْقِتَالُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنَ النَّارِ فَدَعَاهُمْ فَأَجَابَهُ مِنْهُمْ ثَلَاثُمِائَةٍ وَ ثَلَاثَةَ عَشَرَ عِدَّةَ أَهْلِ بَدْرٍ فَتَوَجَّهَ بِهِمْ فَمَا ضَرَبُوا بِسَيْفٍ وَ لَا طَعَنُوا بِرُمْحٍ حَتَّى فَتَحَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُمْ
3:زمینه سازی برای ظهور و حمایت از حرکتهای زمینهساز :
4:برگزاری مجالس مهدوی
5:شرکت در مجالس مهدوی
منابع:


